Urfa\'da iki Roma İmparatorunun sonu
Ahmet Polat

Ahmet Polat

Urfa\'da iki Roma İmparatorunun sonu

09 Ocak 2012 - 22:52

Milattan önce 132’de, şuan ki Urfa ili sınırlarına denk gelen coğrafya üzerinde Aryu önderliğindeki Süryaniler, Büyük İskender’in generali Seleukos’un kurduğu, Seleukos Krallığına karşı isyan ederek Osrhene(Urfa)Krallığını kurarlar. Bu Krallık, daha sonra bölgede etkisi olacak olan Roma himayesinde ancak varlığını sürdürebilmiştir. Zaman zaman Osrhoene halkı, Roma’ya karşı isyan etmiş ve bu isyanlar kanlı bir şekilde Romalılar tarafından bastırılmıştır. Zaman zaman da Romalılar, Osrhoene Krallığına gelen dış saldırılarda yardıma koşmuşlardır. Bu tarihsel olaylarda ve Roma-Osrhoene ilişkilerinde iki önemli olay vardır ve bu iki olayda, iki Roma İmparatorun acı sonlarıyla ilgilidir.

Birincisi Severuslar Hanedanına mensup Macus Aurelius Antonus Caracalla(M.S.186–217)suikastidir. Caracalla, Edessa’dan Pers topraklarına doğru çıkan savaş için doğu eyaletlerindeydi. Chrrae(Harran)Savaşı’nın yapıldığı yerin yakınlarındaki Luna Tapınağı( Tanrı Sin)’nı ziyaret etmeye gitmişti. Beraberinde muhafızları ve tabii ki güvenlik komutanı Macrinus eşlik ediyordu. Caracalla, yolda tuvaletini yaparken, bir suikast sonucu 8 Nisan 217’de Julius Martialis isimli bir İmparatorluk muhafız subayı tarafından bir kılıç darbesiyle öldürülür. Martialis, atla kaçmaya çalışırken bir muhafız okçu tarafından öldürülür. Tarihçi Herodian, Martialis’in kardeşi Caracalla tarafından ispatlanmamış bir saldırı yüzünden birkaç gün önce öldürüldüğünü söyler. Öte yandan tarihçi Cassiusdio, Martiulis’in Centurion(yüzbaşı)’a terfi ettirilmediği için kızgın olduğunu söyler. Komplonun içinde olduğu neredeyse kesin olan Praetorian muhafız lideri Macrinus, imparatorluğunu üç gün sonra ilan eder.

Urfa’daki ikinci Roma İmparatorun hikâyesi daha da vahim. Sasani Kralı 1.Şahpur Mezopotamya kentlerine saldırınca. İmparator Valerianus, çok sıkışık ve kuşatılmış Urfa’ya yardım etmek için fırat’ı geçmiştir. Ancak veba salgınından dolayı Roma Ordusunda çok sayıda asker ölmüştür. Böylece Valerian, 260 yılında yapılan Edessa savaşında bozguna uğradı ve onu tarihte esir alınan tek Roma İmparatoru yapacak şekilde Perslerin eline geçti. Valerianus ölümünden önce, Kral Şahpur atına binmek için onu bir ayak taburesi kullanması da dâhil, Persler tarafından oldukça aşağılanmıştır. Valerian’da, Şahpur’a, serbest bırakılması için fidye teklif etmiş, cevap olarak Şahpur, Valerian’a, zorla eriyik yutmasını söylemiştir. Talihsiz İmparatorun derisi canlı canlı yüzülmüş, içi saman doldurularak Perslerin en büyük tapınağında ganimet olarak sergilenmiştir.

Bu yazı 7493 defa okunmuştur .

Son Yazılar